اهمیت نگرش سیستمی در مطالعات اولیه طرحهای مهندسی

تاریخچه نگرش سیستمی در ایران به قدمت چندین هزار ساله می رسد با نگاهی به تاریخ مهندسی در ایران نمونه های زیادی را میتوان آورد به عنوان مثال انتخاب محل سد درودزن فعلی که در محل سد قدیمی آن بنا شده است و باهای مختلف چند منظوره ای در اصفهان و دهها بنای دیگر در ایران نشان دهنده این است که دانشمندان و متفکرین در زمانهای گذشته به مبانی نگرش سیستمی یا جامع و کلی نگری آگاهی کامل داشتند در مکتب عرفان در مثنوی مولوی داستانهای زیادیکه در آن بارها تاکید به نیاز به کل گرائی آورده شده است که معروفترین آنها داستان پیل در تاریکی است که آوردن ابیاتی از ان خالی از لطف نیست.

پیل اندر خانه تاریک بود                                   عرضه را اورده بودندش هنوز

از برای دیدنش مردم بسی                               اندر ان ظلمت همی شد هر کسی

دیدنش با چشم چون ممکن نبود                       اندر آن تاریکیش کف می بسود

آن یکی را کف به خرطوم اوفتاد                          گفت همچون ناودانست این نهاد

آن یکی را دست بر گوشش رسید                     ان بر او چون باد بیزن شد پدید

آن یکی را کف چو بر پایش بسود                       گفت شکل پیل دیدم چون عمود

آن یکی بر پشت او بنهاد دست                         گفت خود این پیل چون تختی بدست

همچنین هر یک بجزوی که رسید                      فهم آن میکرد هر جا می شنید

از نظر گه گفتشان بد مختلف                           آن یکی دالش لقب داد این الف

در کف هر کس اگر شمعی بدی                        اختلاف از گفتشان بیرون شدی

چشم حس همچون کف دستست و بس           نیست کف را او بر همه او دسترس

چشم دریا دیگرست و کف دگر                          کف بهل وزدیده دریا نگر

حال ببینیم که نگرش سیستمی در طرحهای کلان به عنوان مثال در انتخاب محل شهرهای جدید رعایت شده است آیا مطالعات امکان سنجی و اولیه اینگونه پروژه ها از ابعاد
۱- زمین شناسی مهندسی و لرزه خیزی ......

۲- اثرات محیط زیستی بر مناطق مجاور و کل منطقه

۳- اثرات ترافیکی در ارتباط با سایر مناطق

۴-اثرات جامعه شناسی بر زندگی سایر افراد در مناطق مجاور

۵- اثرات دیگر انجام گرفته یا خیر

ایا در توجیهات سد های بزرگ در فارس پروژه قطار شهری شیراز و غیره به این مسائل توجه شده است

آیا گزینه های نختلف مطرح شده است و سپس بهترین انها که توجیهات فنی و اقتصادی و .... داشته است انتخاب شده است

بیاییم همگی به پیام آسمانی قرآن گوش دل بسپاریم و مضمون این آیه را در عمل اجرا نماییم 

مژده ده بندگانی که گفتارهای مختلف را میشنوند و از بهترین انها تبعیت می کنند .

                                                                     عبدالحسین حق بین

                                             عضو هیئت مدیره انجمن مهندسان مشاوراستان